Сектор за природа

Секторот за природа во рамките на Управата за животна средина при Министерството за животна средина и просторно планирање ја спроведува заштитата на природата, преку заштита на биолошката и пределската разновидност и заштита на природното наследство во заштитени подрачја и надвор од заштитени подрачја, како и заштита на природните реткости.

Разновидноста на релјефот, климатските, еколошките, хидролошките и педолошките карактеристики, придонесуваат Република Македонија да поседува значаен геодиверзитет и биодиверзитет.

Во Република Македонија мрежата на заштитени подрачја вклучува 81 подрачје, кои зафаќаат околу 9.05% од територијата на државата. Најголем дел заземаат трите национални паркови Пелистер, Галичица и Маврово, со околу 4,5%, спомениците на природа заземаат 2,7%, а повеќенаменското подрачје Јасен 1% од националната територија. Релативно мала површина (0,4%) зафаќаат строгите природни резервати, заштитените предели со 0,21%, додека најмалку 0,1%, зафаќа категоријата парк на природата.

На национално ниво, видовиот диверзитет е претставен со околу 18.000 таксони од дивата флора, фунгиа и фауна. Посебно е значајно што во Македонија егзистираат 976 ендемични видови, од кои 870 видови се македонски ендеми. На подрачјето на Република Mакедонија регистрирани се 270 растителни заедници, со доминација на тревестите и шумските заедници.

Република Македонија изобилува со голем број на геоморфолошки појави и форми, како од најраниот прекамбриски период така и од поновите рецентни времиња. Особено значајни се спелеолошки подземни форми, пештерите (регистирани околу 150 во Македонија), хидрогеолошките форми (издани и извори), како и надземните геоморфолошки облици од најразличен вид и карактер.

Лицe за контакт:
м-р Влатко Трпески
e-mail: v.trpeski@moepp.gov.mk

СТУДИИ:

- Национална стратегија за заштита на природата

Студија за ревалоризација на прирoдните вредности на заштитеното подрачје споменик на природата “Кањон Матка”

Студија за ревалоризација на прирoдните вредности на заштитеното подрачје строг природен резерват “Тиквеш”

Студија за валоризација на природните вредности во повеќенаменското подрачје „Јасен“

Студија за валоризација на природните вредности на Планината Беласица

- Студија за ревалоризација на заштитеното подрачје Маврово

Студија за валоризација со предлог за формирање на заштитен предел Осоговски Планини

Физибилити студија за Езерани

Валоризација на природните вредности на Шар Планина и проценка на нивната пазарна вредност

-  Студија за геодиверзитетот и геонаследството на Република Македонија и другите компоненти на природата (биолошка и пределска разновидност)

 

Во Секторот за природа постојат четири организациони единици:

Одделение за
заштита
на природното
наследство
Одделение за
биодиверзитет
Одделение за уредување
на просторот во
заштитени подрачја
и геодиверзитет
Одделение за
генетски
модифицирани
организми

Според постоечката систематизација на Министерството за животна средина и просторно планирање (МЖСПП), Одделението за заштита на природното наследство (ОЗПН) функционира како дел од Секторот за природа во рамките на Управата за животна средина.

Основен законски пропис по кој работи и постапува Одделението за заштита на природното наследство е Законот за заштита на природата (“Сл.весник на РМ” бр. 67/04, 14/06,  84/07, 35/10, 47/11, 148/11, 59/12 и  13/13), а во секојдневната работа за поедини предмети се применуваат и Законот за животната средина (“Сл. весник на РМ” бр.53/2005, 81/2005, 24/2007, 159/2008, 83/2009, 48/2010, 124/2010, 51/2011, 123/2012и 93/2013), како и законите од другите сектори.

Надлежности на одделението се:

- изработка на измени и дополнувања на Законот за заштита на природата,

- изработкана подзаконски акти согласно наведениот закон,

- изготвување на информации за владина седница од областа на заштита на природата,

- изготвување на мислења по однос на закони и подзаконски акти од други сектори,

- водење постапки пред Владата и Собранието на РМ за прогласување или повторно прогласување на заштитени подрачја,

- изготвување на стратегии, програми  и планови за заштита на природата,

- имплементација на меѓународни документи за заштита на природата,

- издавање на дозволи за научно истражување во природата, кога се работи за истражувања во заштитенио подрачја,

- издавање согланост на Плановите за управување со заштитени подрачја,

- издавње согласност на Годишната програма за заштита на природата,

- изготвување мислења по однос на различни  прашања поврзани со заштита на природното наследство (мислења за локации за изградба на инвестициони објекти,  базни станици за мобилна телефонија, мали хидроелектрани, рибници, автопати, железнички линии и др.),

- воспоставување соработка и редовна комуникација со државни органи (министерства, локални самоуправи, јавни претпријатија и др.), научни и стручни институции, невладини организации и др.,

- пружење стручна помош и соработка со управувачите на заштитените подрачја,

- водење Регистар на заштитените подрачја,

- учество на стручни и научни конференции, тренинзи, обуки и работилници во земјата и странство од облсата на заштитата на природата,

- примена на резултатите од научните истражувања во областа на заштитата на природата,популаризација на заштитата на природата преку печатените и електронски медиуми.

Одделението за биодиверзитет е формирано во јуни 2001 година, во рамки на Управата за животна средина со задача да се грижи за статусот на основните компоненти на биолошката разновидност во Република  Македонија.

Надлежности на одделението се:

- изготвување предлози за измени на постојните и донесување нови законски прописи за зачувување на биодиверзитетот,

- истражувачки работи за валоризација на локалитети со ендемични, реликтни, ретки и загрозени диви растителни видови (флородиверзитет), габи (диверзитет на фунги) и животински видови (фаунистички диверзитет),

- координирање на проекти за санација и ревитализација на деградирани природни живеалишта,

- реинтродукција на загрозени диви видови во природни станишта,

- иницирање и учество во изработката на едукативни материјали и организирање семинари и работилници за подигање на јавната свест кај младите за значењето на биодиверзитетот,

- популаризација и презентација на биодиверзитетот,

- соработка со специјализирани агенции на ОН (UNEP, UNESCO, UNDP, FAO) и меѓународните организации (IUCN, Wetlands International, BirdLife International, WWF, WUB, BIONET, GROMS), регионални заедници и организации (CE, EU, ECNC, EEA, EECONET, EURONATUR, REC, CEEWEB, BIOECO, BALET),

- соработка со секретаријати на меѓународни конвенции и договори ратификувани од Република Македонија (Рио-конвенција, Бернска, Бонска, Рамсарска, Вашингтонска, UNESCO-конвенција, Хашки и Лондонски договор) во имплементација на меѓународни критериуми, стандарди и норми за зачувување на биодиверзитетот на национално, регионално и глобално ниво,

- подготвување предлози за ратификација на меѓународни конвенции, договори и протоколи од оваа област,

- примена на принципот на одржливо користење на биоресурсите,

- изготвување (во соработка со националните комитети) национални извештаи за имплементација на меѓународни конвенции и договори во Република Македонија и нивно поставување на web-страна на Министерството, односно на web-страни на секретаријатите на истите,

- учество на меѓународни конференции, симпозиуми, конгреси и семинари на кои се презентираат резултати и информации за статусот на биодиверзитетот во глобални и регионални рамки,

- соработка со други органи, научни, стручни институции во реализација на програмски активности за зачувување на биодиверзитетот.

Управна постапка:

Барање за добивање дозвола за собирање на засегнати и заштитени диви видови растенија, габи и животни и нивни делови

Барање за добивање дозвола за извоз на загрозени и заштитени диви видови растенија, габи и животни и нивни делови

Барање за добивање дозвола за увоз на загрозени и заштитени  диви видови растенија, габи и животни и нивни делови

Издавање на дозволи за научно истражување во природата

Барање за издавање CITES-дозвола за увоз

Барање за издавање CITES- дозвола за извоз

Барање за добивање дозвола за чување на диви видови животни во заробеништво

Според постоечката систематизација на Министерството за животна средина и просторно планирање, Одделението за уредување на просторот во заштитени подрачја и геодиверзитет функционира како дел од Секторот за природа во рамките на Управата за животна средина.

Надлежности на oдделението се:

- Планирање,заштита и управување со заштитените подрачја,

- Воспоставување на меѓусекторска и меѓуресорска соработка во областа на заштитата на животната средина, заштита на геодиверзитетот и планирање и уредување на просторот,

- Обезбедување на стручна помош при изготвување на проекти за уредување на просторот во заштитените подрачја,

- Издавање на согласност во постапка на донесување на просторно планска документација, доколку планскиот опфат се наоѓа во граници на заштитено подрачје утврдено со закон, член 16 од Законот за заштита на природата,(„Сл.весник на РМ„ ,бр.67/04, 14/06 и 84/07, 35/10, 47/11, 148/11, 59/12, 13/13),

- Издавање на стручно мислење во постапката на утврдување на правен статус на бесправно изградени објекти, доколку бесправно изградениот објект се наоѓа во граници на национален парк, споменик на природата, парк на природата, заштитен предел илиповеќенаменско подрачје, член 18 од Законот за постапување со бесправно изградени објекти („ Сл. весник на РМ„ бр. 23/11, 54/11 и 155/12),

- Издавање на податоци и информации за постоење на природно наследство во постапката на изработка на урбанистичко планска документација, член 29 од Закон за просторно и урбанистичко планирање („Сл.весник на РМ, бр. 124/10, 18/11, 53/11,60/11 и 144/12),

- Издавање стручно мислење во постапката на доделување на концесии за детални геолошки истражувања и експолатација на минерални суровини, член 14,19, 26,41,42 од Законот за минерални суровини („Сл. весник на РМ„ бр.136/12, 25/13 и 93/13),

- Спроведува активности за идентификација, валоризација и заштита на геолошкото и геоморфолошкото наследство.

Надлежности на oдделението се:

- координирање, следење и известување за степен на реализација на НПАА (Национална Програма за приближување на право на ЕУ) во областа ГМО,

- изготвување на стручни мислења за управување  со ГМО,

- подготовка на подзаконски акти , согласно Закон за  ГМО,

- остварување соработка со сите засегнати страни,  научни и стручни институции, невладини организации од земјата и странство во областа на генетски модифицираните организми,

- координирање на  активности  за ефикасно спроведување и  имплементација на меѓународни договори – Картагенски Протокол за биосигурност(Сл.весник на РМ бр.40/05),

- врши валидирање на информации поврзани со генетски модифицирани организми кои ќе се постават на web-портал – Клириншката куќа за биосигурност во соработка со останатите надлежни државни органи / министерства,

- спроведување на УНЕП/ГЕФ Проект “Поддршка за имплементација на Национална Рамка за Биосигурност на Република Македонија“.

ОБРАСЦИ ЗА БАРАЊА ЗА ИЗДАВАЊЕ НА ДОЗВОЛИ: